Şirden Mayası Nasıl Seçilir, Nerede Satılır?

Yazar: Nurper Özcan, Gıda Mühendisi & Süt ve Süt Ürünleri Eksperi · Son güncelleme: 19 Ekim 2026

Kısa cevap: Şirden (şırdan) mayası, süt emme çağındaki kuzu, oğlak ya da buzağı gibi hayvan yavrularının şirdeninden, yani dördüncü midesinden elde edilen ve sütü pıhtılaştırarak peynire dönüştüren geleneksel, doğal bir peynir mayasıdır. Fratelli'nin şirden peynir mayası oğlak şirdeninden hazırlanır, Hakkari yaylalarında yetişen bitki ve meyvelerle geleneksel yöntemlerle fermente edilir; 5 litre süt için 10 ml kullanılır.

Evde peynir yapmak isteyenlerin ilk sorusu genellikle aynı: "Doğal şirden mayasını nereden bulurum, hangisini almalıyım?" Şirden (yöresel adıyla şırdan) mayası, süt emme çağındaki hayvan yavrularının şirdeninden elde edilen geleneksel bir peynir mayasıdır. Ne olduğunu ve nasıl yapıldığını Nurper Özcan şirden mayası nedir yazısında ayrıntılı anlatıyor. Bu yazıda maya alırken nelere bakacağınızı topladık.

Şirden mayası alırken nelere bakmalı?

1. Kaynağı

Şirdendeki mayalayıcı enzimler, yavru hayvanın süt emme çağında en iyi orandadır. Hayvan büyüyüp katı yem yemeye başladıkça bu oran değişir ve mayanın kalitesi olumsuz etkilenir. Mayanın hangi hayvandan elde edildiğini bilmek bu yüzden önemlidir. Fratelli'nin şirden peynir mayası oğlak şirdeninden hazırlanır.

2. Üretim yöntemi

Geleneksel şirden mayası, kurutulan şirdenin yöreye göre farklı malzemelerle fermente edilmesiyle yapılır. Fratelli'nin mayası, Hakkari yaylalarında yetişen bitki ve meyvelerle geleneksel yöntemlerle fermente edilir.

3. Kullanım miktarı

İyi bir mayanın ambalajında kaç litre süte ne kadar kullanılacağı yazar. Fratelli'nin şirden peynir mayası için önerilen miktar 5 litre süt için 10 ml'dir. Nasıl kullanılacağını şirden mayası nasıl kullanılır yazısında bulabilirsiniz.

4. Saklama ve raf ömrü

Mayanın gücü saklama koşullarına bağlıdır. Ambalajdaki raf ömrüne ve açıldıktan sonra nasıl saklanacağına bakın. Fratelli'nin şirden peynir mayası açıldıktan sonra buzdolabında (+4 °C) 1 yıla kadar saklanabilir.

Şirden mayası nerede satılır?

Geleneksel yöntemle hazırlanan şirden mayası, yöresel üreticilerde ve bazı aktarlarda bulunabilir; ancak kaynağı ve saklama koşulları her zaman bilinmez. Fratelli'nin şirden peynir mayası satın al sayfasından 100 ml'lik şişelerde sipariş verebilirsiniz.

Mayanın hikâyesi: Hakkari

Nurper Özcan, Hakkari'nin Cilo Dağları'nda Çiçeklerin Özü Kadın Kooperatifi ile atalarından öğrendikleri geleneksel şirden peynir mayası üzerine çalıştı ve bu kadim tarifi kayıt altına aldı. Mayanın hazırlanışını Instagram'daki ve YouTube'daki videodan izleyebilirsiniz.

Fratelli'de doğal şirden mayasıyla mayalanan peynirlerden bazıları: Ezine, Keçi Beyaz, İnek Beyaz, Keçi Sepet ve Çıbrıka Otlu Rulo. Peynir yapımı için: Kiler & Zanaat.

Sık sorulan sorular

Şirden ile şırdan aynı şey mi?

Evet. Şırdan, şirden kelimesinin yöresel söylenişidir.

Şirden mayası ne kadar dayanır?

Fratelli'nin şirden peynir mayası açıldıktan sonra buzdolabında (+4 °C) 1 yıla kadar saklanabilir. Kapalı ürün için ambalajdaki raf ömrünü esas alın.

Maya tutmazsa ne yapmalı?

Sütün UHT olmadığından ve sıcaklığın uygun olduğundan emin olun. Ayrıntılar: peynir mayası neden tutmaz?