Coğrafi İşaretli Peynirler: Ezine, Kargı Tulum ve Divle Obruk
Yazar: Nurper Özcan, Gıda Mühendisi & Süt ve Süt Ürünleri Eksperi · Son güncelleme: 17 Ekim 2026
Kısa cevap: Coğrafi işaret, bir ürünün özelliklerini geldiği yöreye borçlu olduğunu resmî olarak belgeleyen tesciltir. Fratelli’de üç coğrafi işaretli peynir var: Ezine Peyniri (Türkiye’de 2007, AB’de 2023 tescilli), Karaman Divle Obruğu Tulum Peyniri (2017, tescil no. 270) ve Kargı Tulum Peyniri (2021, tescil no. 933).
Tek tabloda üç coğrafi işaretli peynir
| Peynir | Yöre | Türkiye tescili | AB tescili | Fratelli ürün bilgisi |
|---|---|---|---|---|
| Ezine Peyniri | Çanakkale, Ezine | 10 Nisan 2007 | Korumalı menşe adı, Tüzük (AB) 2023/2746 | Keçi %45, koyun %40, inek %15 sütü; doğal şirden mayası; en az 240 gün olgunlaştırma |
| Karaman Divle Obruğu Tulum Peyniri | Karaman, Ayrancı (Divle Obruğu) | 08.12.2017, tescil no. 270 | Yok | Koyun, keçi ve inek sütü; yalnızca maya ve tuz; obruk mağarasında (yaz boyu %90–100 nem, 4–5 °C) 150 gün olgunlaşma |
| Kargı Tulum Peyniri | Çorum, Kargı | 26.10.2021, tescil no. 933 (menşe adı) | Yok | Kargı yaylalarında küçük deri tulumlarda olgunlaşır |
Coğrafi işaret ne anlama gelir?
Coğrafi işaret, ürünün adını, üretim yöresini ve üretim yöntemini kayıt altına alır. Türkiye’de tescil başvuruları TÜRKPATENT tarafından değerlendirilir ve tescilli ürünler Coğrafi İşaretler Portalı’nda listelenir. Menşe adı, ürünün tüm üretim aşamalarının o yörede gerçekleştiğini gösteren türdür.
Ezine Peyniri
Adını Çanakkale’nin Ezine yöresinden alır. Türkiye’de 2007’de coğrafi işaret tescili alan Ezine Peyniri, 2023’te Avrupa Birliği’nde korumalı menşe adı olarak tescil edildi. Farklı beyaz peynirlerle karşılaştırması için Ezine, keçi beyaz ve inek beyaz peyniri farkı yazımıza bakabilirsiniz.
Karaman Divle Obruğu ve Kargı Tulum Peyniri
İki tulum peyniri de tescillidir ama farklı ortamlarda olgunlaşır: Divle peyniri serin ve nemli obruk mağarasında, Kargı tulum ise küçük deri tulumlarda. Ayrıntılı karşılaştırma: Kargı tulum mu, Divle obruk mu?
Sık sorulan sorular
Türkiye’de coğrafi işaretli peynir var mı?
Evet. Örneğin Ezine Peyniri (2007), Karaman Divle Obruğu Tulum Peyniri (2017, tescil no. 270) ve Kargı Tulum Peyniri (2021, tescil no. 933) Türkiye’de coğrafi işaret tescili almış peynirlerdendir.
AB’de tescilli Türk peyniri hangisi?
Ezine Peyniri, 30 Kasım 2023 tarihli Komisyon Uygulama Tüzüğü (AB) 2023/2746 ile Avrupa Birliği’nde korumalı menşe adı (PDO) olarak tescil edilmiştir. Avrupa Birliği’nden coğrafi işaret tescili alan Türkiye’nin ilk peyniridir.
Coğrafi işaretli peyniri nasıl anlarım?
Ambalajda tescilli adı ve coğrafi işaret amblemini arayın. Tescil bilgisi TÜRKPATENT Coğrafi İşaretler Portalı’nda (ci.turkpatent.gov.tr) sorgulanabilir.
Kaynaklar
- TÜRKPATENT: Ezine peynirine AB tescili ve Komisyon Uygulama Tüzüğü (AB) 2023/2746 (30 Kasım 2023)
- Çanakkale Valiliği: Ezine Peyniri (Türkiye’de coğrafi işaret tescili: 10 Nisan 2007)
- TÜRKPATENT Coğrafi İşaretler Portalı: Kargı Tulum Peyniri (tescil no. 933, 26.10.2021, menşe adı)
- TÜRKPATENT Coğrafi İşaretler Portalı: Karaman Divle Obruğu Tulum Peyniri (tescil no. 270, 08.12.2017)